Thực trạng Nghệ thuật Truyền thống của Người Hoa ở Nam Bộ: Bức tranh đang phai màu?

Chúng mình đã bắt đầu hành trình tìm hiểu về văn hóa của người Hoa ở một số nơi, như Hội Đồng Tâm Cổ Nhạc xã ở Cà Mau, hay các thông tin qua sách, báo về người Hoa ở Thành phố Hồ Chí Minh, chúng mình đã tự đặt ra câu hỏi rằng: liệu việc bảo tồn và phát huy các nghệ thuật trình diễn truyền thống của người Hoa có đang muộn màng?

Khi đến Cà Mau, chúng mình đã được gặp và trao đổi thông tin với chú Đời, ông Từ của Hội Đồng Tâm Cổ Nhạc Xã. Chú chia sẻ với chúng mình rằng các hình thức nghệ thuật truyền thống của người Hoa ở đây dường như đã trở nên hiếm hoi. Đời sống nghệ thuật đã trải qua nhiều biến động, từ sự mất mát của những người tiền bối đến sự mất đi hứng thú của thế hệ trẻ. Hiện nay, những hoạt động truyền thống chỉ diễn ra vào những dịp lễ, tết như rằm tháng Giêng, hoặc tham gia các nghi lễ tang chay chứ không còn sự tập trung và đam mê như trước.

Mặc dù trải qua nhiều thách thức, loại hình nghệ thuật ca kịch cổ truyền vẫn tồn tại thông qua Đoàn ca kịch Thống Nhất Quảng - Triều. Tuy nhiên, các nghệ sĩ phải đối mặt với nhiều khó khăn, từ việc tự học, tự đào tạo qua video đến việc thiếu nguồn lực kế thừa và người hâm mộ. Điều này đã khiến cho nỗ lực bảo tồn và phát triển nghệ thuật truyền thống gặp nhiều khó khăn. Việt kịch, với lợi thế ngôn ngữ phổ biến, đã thu hút lượng khán giả đông đảo hơn so với Triều kịch đang đứng trước nguy cơ mai một. Ngoài ra, Quỳnh kịch, một loại hình nghệ thuật khác có giá trị cao, đang chìm trong cảnh tự sinh tự diệt đầy bi đát.

Nghệ thuật truyền thống của người Hoa từng là một bức tranh rực rỡ, nhưng nay đang dần phai màu. Hý khúc ở miền Tây Nam Bộ gần như đã thất truyền, kéo theo sự suy giảm của nhiều loại hình nghệ thuật khác như nhạc lễ, thư họa, múa lân sư rồng... Nhìn chung, các hoạt động nghệ thuật truyền thống tại nhiều địa phương đang dần thưa thớt, thậm chí không còn được duy trì ở nhiều cơ sở tín ngưỡng.

Chúng mình hy vọng rằng việc chia sẻ về tình trạng này sẽ giúp mọi người quan tâm đến các giá trị nghệ thuật truyền thống và cùng góp sức để giữ gìn và làm mới những di sản văn hóa quý báu này, trước khi chúng tan biến vào quên lãng của thời gian.

Nguồn: Sách Đặc khảo Văn hoá người Hoa ở Nam Bộ, Sách Văn hoá người Hoa ở Thành phố Hồ Chí Minh, Báo Phụ nữ - Gian nan chuyện bảo tồn ca kịch Quảng - Triều.